Schaamte door klachten of beperkingen
Schaamt u zich voor uw klachten of beperkingen? Misschien vindt u het lastig dat u minder kunt dan eerst, dat u hulp nodig heeft of dat anderen iets aan u merken. Schaamte kan zwaar zijn. Het kan ervoor zorgen dat u situaties vermijdt, terwijl u eigenlijk graag mee wilt doen. Klachten of beperkingen kunnen veel invloed hebben op hoe u naar uzelf kijkt. U wilt misschien niet uitleggen wat er aan de hand is. Of u bent bang dat anderen u lastig, zwak of anders vinden. Dat kan eenzaam voelen.
Wat merkt u?
Schaamte kan invloed hebben op uw gedrag, gedachten en contacten.
U kunt bijvoorbeeld merken dat:
- u liever niet over uw klachten praat;
- u hulp afwijst terwijl u die nodig heeft;
- u sociale situaties vermijdt;
- u bang bent dat anderen u beoordelen;
- u zich minder zeker voelt;
- u boos of verdrietig wordt als iets niet lukt;
- u hulpmiddelen niet gebruikt omdat ze zichtbaar zijn;
- u zich terugtrekt;
- u veel vergelijkt met vroeger of met anderen.
Soms kost het veel energie om klachten te verbergen. U probeert dan normaal mee te doen, terwijl dat eigenlijk te zwaar is.
Waardoor kan het komen?
Schaamte kan ontstaan doordat uw lichaam, energie of mogelijkheden veranderen. Wat eerst vanzelf ging, vraagt nu hulp of aanpassing. Dat kan voelen als verlies van zelfstandigheid.
Ook reacties van anderen kunnen meespelen. Goedbedoelde opmerkingen of onbegrip kunnen onzeker maken. Soms vult u zelf al in wat anderen denken, ook als dat niet klopt.
Daarnaast leven veel mensen met het idee dat ze sterk moeten zijn en niet mogen klagen. Daardoor wordt het moeilijker om eerlijk te zijn over wat wel en niet lukt.
Wat kunt u zelf doen?
Het helpt om schaamte stap voor stap bespreekbaar te maken. U hoeft niet alles aan iedereen uit te leggen.
U kunt bijvoorbeeld:
- beginnen met 1 persoon die u vertrouwt;
- kort benoemen wat u nodig heeft;
- hulp vragen op een concrete manier;
- hulpmiddelen zien als steun om mee te blijven doen;
- minder streng zijn voor uzelf;
- situaties kiezen waarin u zich veilig voelt;
- bedenken wat u tegen een ander zou zeggen in dezelfde situatie.
Vaak blijkt dat mensen milder reageren dan u vooraf verwacht.
Wanneer is hulp verstandig?
Hulp is verstandig als schaamte ervoor zorgt dat u zich terugtrekt, situatie gaat vermijden of noodzakelijke hulp vermijdt. Ook als u somber wordt, sociale contacten verliest of veel negatieve gedachten over uzelf heeft, is het goed om contact op te nemen.
Vraag ook hulp als schaamte u belemmert om hulpmiddelen, zorg of ondersteuning te gebruiken.
Hoe Rondom kan helpen
We kijken samen wat schaamte met u doet en wat nodig is om weer meer vrijheid te voelen. Daarbij letten we op uw klachten, activiteiten, gedachten en de situaties die u vermijdt.
Psychologische ondersteuning kan helpen om schaamte, onzekerheid en negatieve gedachten te verminderen. Een ergotherapeut kan helpen om hulpmiddelen en aanpassingen op een manier in te passen die bij u past. Een leefstijlcoach kan ondersteunen bij ritme, energie en herstel.
We zoeken naar stappen waardoor u weer meer durft mee te doen.
