Factoren die geassocieerd zijn met midportion- en insertionele achillespees tendinopathie

Achillespees tendinopathie kan leiden tot langdurige pijn en beperkingen in bewegen, sporten en dagelijks functioneren, waardoor patiënten langdurig klachten kunnen ervaren en zorg nodig kunnen hebben. Er wordt onderscheid gemaakt tussen midportion achillespees tendinopathie en insertionele achillespees tendinopathie. Hoewel beide aandoeningen klinisch van elkaar worden onderscheiden, is in eerder onderzoek onvoldoende duidelijk welke factoren samenhangen met beide vormen en in hoeverre deze factoren overeenkomen of verschillen. Daarnaast is veel van het beschikbare onderzoek methodologisch beperkt, waardoor de mate waarin gevonden factoren daadwerkelijk bijdragen aan het ontstaan van de aandoening onzeker is. Het doel van dit onderzoek was daarom om systematisch in kaart te brengen welke factoren samenhangen met midportion- en insertionele achillespees tendinopathie en om de sterkte en kwaliteit van deze wetenschappelijke onderbouwing te beoordelen.

We voerden een systematische review uit naar studies waarin factoren die samenhangen met midportion- of insertionele achillespees tendinopathie werden onderzocht. Relevante studies werden geselecteerd volgens vooraf vastgestelde criteria. Daar waar mogelijk werden resultaten samengevoegd in een meta-analyse en werd meta-regressie gebruikt om mogelijke verklaringen voor verschillen tussen studies te onderzoeken. Daarnaast werd de kwaliteit van het bewijs beoordeeld en werd het risico op vertekening van de afzonderlijke onderzoeken systematisch geëvalueerd.

In totaal zijn er 19 studies geïncludeerd. Hierin werden 67 potentiële risicofactoren voor midportion achillespeestendinopathie en 19 potentiële risicofactoren voor insertionele achillespeestendinopathie onderzocht. De belangrijkste bevinding is dat een eerdere episode van achillespeestendinopathie sterk geassocieerd is met zowel midportion- als insertionele achillespeestendinopathie. Mensen met een eerdere episode hadden ongeveer een vijf keer hogere kans op achillespeestendinopathie. Dit was de enige factor waarvoor bij beide vormen van achillespeestendinopathie een sterke wetenschappelijke onderbouwing werd gevonden. Voor midportion achillespeestendinopathie werden daarnaast associaties gevonden met onder andere een afwijkend bloedvetprofiel, verminderde kuitspierkracht, marathontraining, wintertraining en bepaalde echografische en biomechanische kenmerken. Voor insertionele achillespeestendinopathie werd, naast een eerdere episode, alleen jongere leeftijd als geassocieerde factor gevonden. De bewijskracht voor de meeste gevonden associaties was echter zeer laag. Dit komt onder andere door verschillen tussen de studies en een hoog risico op vertekening. De resultaten moeten daarom voorzichtig worden geïnterpreteerd. Een gevonden associatie betekent niet automatisch dat een factor het ontstaan van achillespeestendinopathie veroorzaakt.

Dit onderzoek draagt bij aan een beter overzicht van de factoren die mogelijk een rol spelen bij het ontstaan van midportion- en insertionele achillespees tendinopathie. De resultaten kunnen richting geven aan toekomstig onderzoek naar het ontstaan en de ontwikkeling van deze aandoeningen. Vervolgonderzoek is nodig om de gevonden verbanden verder te onderzoeken en beter vast te stellen welke factoren daadwerkelijk relevant zijn voor het ontstaan en beloop van achillespees tendinopathie.

Achillespees tendinopathie; sportgeneeskunde; podotherapie; fysiotherapie; risicofactoren; systematische review; meta-analyse; meta-regressie

Samenwerkende partners:  

- Amsterdam UMC, locatie AMC 

- Ministerie van defensie, afdeling sportgeneeskunde 

https://bmjopensem.bmj.com/content/12/4/e003387

https://www.crd.york.ac.uk/PROSPERO/view/CRD42024539362